TRAFİK ADABI

Öfke yönetimi

Öfke yönetimi konusunu kapsayan açıklamalar, temel kavramlar ve çalışma notları.

KONU ANLATIMI~ 3 dk okuma

ÖFKE YÖNETİMİ

Trafikte sizi öfkelendiren bir sürücü ile camı açarak tartışmanız, trafiğin akışını nasıl etkilemektedir?

“Gerçek pehlivan öfkelendiğinde, öfkesine hakim olabilendir.”

ÖFKE

  • Sözlük tanımı: güçlü bir husumet duygusudur. Hoşnutsuzluğun doğurduğu yoğun bir duygusal durum anlamına gelir.=kızgınlık, hiddet, gazap.
  • Öfke, günlük hayatımızda önemli yere sahip duygularımızdan biridir.
  • Öfkenin; engellenme, benlik saygısının zedelenmesi, gururun kırılması gibi nedenlerle ortaya çıktığı bilinmektedir.
  • Haksızlığa neden olan kışkırtıcı davranışlar da öfkenin en önemli nedenlerindendir.
  • Öfke planlanmaz.
  • Saldırı, engellenme, haksızlığa uğrama, eleştirilme, küçümsenme gibi durumlarda ortaya çıkar.

ÖFKENİN İFADE BİÇİMLERİ

  • İnsanlara yönelik fiziksel saldırı
  • Objelere yönelik fiziksel saldırı
  • Sözel saldırı veya bağırma
  • Bastırma
  • Kendini eleştirme
  • Dikkati başka konuya çekme
  • Zulmetmek Öfkenin ifade biçimlerinden bazılarıdır.

ÖFKENİN FİZİKSEL HASTALIKLARLA İLİŞKİSİ

Öfkenin kalp hastalıkları gibi pek çok fiziksel hastalığın ilerlemesinde çok önemli etkilere sahip olduğu bilinmektedir.

  • Hem bastırılan hem de ifade edilen öfkenin, yüksek kan basıncı, kalp problemleri, ülser gibi psikosomatik sonuçları olacağı vurgulanmaktadır.
  • Öfkenin bastırılması, yüksek tansiyonu geliştiren bir faktörken, öfkenin bağırarak, müdahale ederek veya hızlı konuşma şeklindeki ifadeleri de kalp ritminde bozulmalara neden olmaktadır

Öfkelendiğimizde, fizyolojik tepkilerimiz neler olur?

  • Kasların gerilmesi artar
  • Kaşlar çatılır
  • Dişler gıcırdatılır
  • Ters ters bakılır
  • Yumruklar sıkılır
  • Yüz kızarır
  • Titreme hissi (el-ayak)
  • Uyuşma hissi
  • Tıkanma hissi (nefes almada zorluk)
  • Vücudun çeşitli bölgelerinde seyirmeler olması

Öfkelendiğimizde, tepkilerimiz neler olur?

  • Zihinsel tepkiler:
  • Konsantrasyon bozukluğu
  • Düşük performans
  • Unutkanlık
  • Uykusuzluk
  • Dikkatsizlik
  • Davranışsal tepkiler:
  • alkolizm
  • sigara tiryakiliği
  • huzursuzluk
  • acelecilik
  • ilaç kullanımı
  • aşırı yemek yeme

ÖFKE KONTROLÜ

  • Öfkeyi bastırmak ya da yok etmek yerine “kızgınlık ve öfkenin yönetimi”
  • Amaç: kızgınlığın ve öfkenin yol açtığı duygusal ve fizyolojik tepkileri azaltabilmek.
  • Sizde kızgınlığa yol açan insanları, olayları yok edemezsiniz, onlardan kaçınamazsınız, onları değiştiremezsiniz. Ama insanlar ya da olaylar karşısında gösterdiğiniz içsel ve dışsal tepkilerinizi kontrol edebilirsiniz, onları yapıcı bir şekilde yönetebilirsiniz.
  • Psikologlara göre, öfkeli araç kullanmaya eğilimli olma ile saldırgan sürücülük davranışları birbirleriyle ilişkilidir.
  • Öfkeli sürücülük özelliği yüksek olan kişiler, trafikte daha fazla öfkeli durumlar yaşama deneyimine sahiptirler.
  • Trafikte yaşanan öfke duygusu, güvenli sürücülük yeteneklerini olumsuz yönde etkilemekte, tehlikeli davranışlara ve kural ihlallerine yol açabilmektedir.
  • Diğerlerine göre daha çabuk ve daha fazla öfkelenen sürücülerin direksiyon hâkimiyeti bozulur, dikkat dağılır, kural ihlalleri artar, sabırsızlık ve tahammülsüzlük artar ve sonuç olarak kazaya karışma olasılığı artar.
  • Trafik ortamı, doğası gereği engellemelerle dolu bir ortamdır.
  • Çeşitli nedenlerle trafik tıkanır. Kurallar gereği özellikle şehiriçi trafiği dur-kalk şeklinde yürür.
  • Her kırmızı ışık bir engellemedir. Dolayısıyla bir sürücü engellenme duygusu yaşadığında hissettiği öfkeyi yönetmeyi öğrenmek zorundadır.
  • Güvenli sürücülük için altın kural sakin olmak ve sakin kalmaktır.
  • Araç kullanırken kendinizi öfkeli hissederseniz uyum sağlayıcı/yapıcı öfke ifadesi yöntemini kullanın. Örneğin, önünüzde yavaşlamanıza neden olan ya da aracını aniden önünüze kıran bir sürücü ya da bir durum oluştu. Engellendiğiniz ya da haksızlığa uğradığınızı düşündüğünüz için ister istemez kendinizi öfkeli hissetmeye başlayabilirsiniz.